Rammstein Stadyum Turu İncelemesi @ Berlin, Olympiastadion | 22.06.2019

Photo: Jens Koch

Hoş geldiniz. Bu yazıyı yazmak için geç kaldım mı? Çok değil, sadece bir sene. Rammstein'ın geçtiğimiz sene hayata geçirdiği Stadyum Turu kapsamında verdikleri Berlin, Olympiastadion konserine dair bir yazı yazmak istedim. 22 Haziran 2019 yılında verilen bu konser, YouTube'a biraz geç düştüğünden dolayı sadece Instagram'a atılan videoları izleyerek yetinebilmiştim. Neyse ki, birkaç gün sonra konser full olarak yayınlandı. Ne olur ne olmaz diye bilgisayarıma indirerek konseri izlemem için müsait olduğum bir akşam ayarladım kendime. Bütün bu olanlar olurken Rammstein, konserler vermeye devam ediyordu. 

İlk bakış: Stadyum Turu ilk olarak 27 Mayıs'ta Gelsenkirchen konseriyle başlayarak Rammstein tarihinin ilk stadyum konserinin açılışını yapmış oldu. Grubun çarpıcı ve dinamik sahne şovunu bilen herkes eminim böyle bir sahne alanını beklemiyordu. 60.000'den fazla satılan biletler de bunun bir nevi özeti. Stadyum Turu'nda verilen her konserin kapısı saat 16:00'da açılarak herkesin konser alanına zamanında bulunabilmesine büyük önem göstermişlerdi. Konser öncesi ve sonrası yaşanan aksilikler ortamın gergin olmasına sebep verse de, konser alanına destekleyici ve sorun giderme ekibi yer aldı ve böylece bilet sahip olan insanlar herhangi bir sorun yaşamadı. 

  • Gerek var mıydı?: Duo Jatekok
Duo Jatekok

Fransız piyanist grubu Duo Jatekok, Rammstein'ın verdiği bütün stadyum konseri öncesi ve konserin içerisinde gerçekleştirilen Engel performansında Rammstein ile birlikte sahne aldı. (aşağıda detay yazacağım). Konser başlamadan birkaç saat önce, bu iki güzel kadınımız oturuyorlar piyanonun başına Rammstein'ın Klavier albümünden şarkılar çalarak konser saatine kadar izleyicilere güzel anılar yaşattı. Yaşatmadı aslında. Kendi alanlarında süper iş yapıyor olabilirler ama Rammstein'ın bu seçimini beğenmedim maalesef. İnsanlar eğlenecek, keyifli vakit geçirecek ve sanki Duo Jatekok'a hiç gerek yokmuş gibi geldi bana. Tercih tabii saygı duyarım.

  • Berlin, Olmypiastadion genel görünüm:
Photo: olympiastadion.berlin

Bu üstteki iki paragraf sadece stadyum turunun genel özetiydi. Ben sizlere güzel kalitede çekilmiş Berlin konseri hakkında izlenimlerimi yazacağım. Konser saati geldiğinde konser öncesi, önemli bestecilerden biri olan George Frideric Handel'ın Music for the Royal Fireworks eseriyle yavaş yavaş start verilirken, sahneye davuluyla harikalar yaratan Christoph Schneider çıkıyor ve eserin 2:14 kısmı biter bitmez davuluna vurarak konsere başlıyorlar. Ben çok zor bulmuştum. O yüzden size Spotify linkini bırakıyorum.


Was Ich Liebe: Konser, son albümün en sevdiğim şarkılarından Was Ich Liebe ile açılıyor. Bu şarkıyı konser açılış şarkısı olarak seçmek kimin fikri bilmiyorum ama verdikleri en güzel karar kesinlikle bu olmuş. Geçtiğimiz sene albümü yazarken, bu şarkının konserlere de yer vermesini dilemiştim. Diledim ve konserin açılış şarkısı oldu. Yakınanlar da olmuştu okuduğum yorumlardan ama önemli olan Rammstein'ın seçmesi. Onlar tamam der, biz gıgımızı çıkarmayız. Was Ich Liebe'nin ilk saniyeleri çalınırken, sahneye grubun dehası Richard Kruspe gitarıyla giriş yaparak şarkıya girer. Christian Lorenz'ın sarılara büründüğü devasa kostüm ile peşine giriş yaptıktan sonra, grubun enerjik adamı Paul Landers ve kendisini sahnenin bir köşesinde bas gitarıyla meşgul olan dev Oliver Riedel'i görüyoruz. Şarkının başını çalmaya devam ettiklerinde müzik yavaş yavaş durur, Till Lindemann, sahnede parlamaya başladığında alkışlar kopar ve şarkıya girdiğinde aklımızı başımızdan alır. Bu şarkıyı albümde dinlerken çok hoşuma gidiyor. Canlı performansı da en az albüm versiyonu kadar harikulade olmuş. Tebrik ederim.

Links 2 3 4: Konserin ikinci şarkısı Links 2 3 4 ile devam ederken, bir yandan sinir olmuştum çünkü Mutter albümü 2001'de yayınlandıktan sonra bütün konserlerde çalındı. Festivallerde de herkes dinledi. Sanki ikinci şarkı olarak değil de, hiç çalınmasaydı daha iyi olur gibi gelmişti bana. Ya da ortalarda bir yerde çalınsaydı da, ilk sıralarda son albümden devam etseydi setlist. Böyle düşündüğüm için Rammstein tarafından çarpıldım çünkü Links 2 3 4 performans olarak değişmişti. Önceki izlediğiniz performansları unutun hatta diyorum çünkü Richard, bu şarkıdaki soloyu konserde iki kere çalıyor! Önceki performanslarda bir kere duyduğumuz enfes soloyu stadyum konserinde iki kere çaldı. Bu beni çok mutlu etti. Eşlik etmeyi en çok sevdiğim şarkılardan. 

Tattoo: Albümdeki gümbür gümbür olan Tattoo şarkısı, performans boyutuyla 5-10'a katlamış vaziyette çünkü albümdeki o yoğun metal tadı canlı performansa da enfes yansımış. Albümdeki en sevdiğim şarkı hatta ve albümden yapacağım ilk 5'te kesinlikle Tattoo şarkısı yer alıyor. Konseri izlediğimizde Christoph'un şarkıyı söylerken feci coştuğunu görmemiz mümkün. Paul ve Richard'ın gitarlarını tutkulu çaldıklarını da performansın bonusu!

Sehnsucht: Müthiş şarkı değil mi? Evet dediğinizi duyuyor gibiyim. Şarkı kadar performansları da aşırı keyifli ve doyurucu. İlk başlarda yer alan patlamalar sizi coşturabilir. Şarkı içerisinde Rammstein sizi iyice eğlendirebilme garantisini her türlü bu şarkıda veriyor. Sehnsucht'un 1998 Berlin konseri leziz iken, 2019 Berlin konseri de benim için çok özel kayıtlar. 

Zeig Dich: Sehnsucht'tan sonra son albümün en gözde şarkılarından Zeig Dich ile konser devam ediyor. İlk dinlediğimden beri benim en sevdiğim şarkı haline gelen Zeig Dich, canlı performansında Rammstein harikulade icra etmiş. Şaşırtıyorlar beni ve her defasında ağzım açık kalıyor. Ekran başında yaşanıyor bu durum, kim bilir konserde bulunsam neler neler olacak düşünmek bile istemiyorum! Performansının sonlarına doğru Oliver, bas gitarıyla feci yükselirken herkes ellerini havaya kaldırarak müthiş bir ana imza atıyorlar. Ateşler de performans esnasında büyük bir bütünlük katmış. 

Photo: Andbud Photography

Mein Herz Brennt: Rammstein tarihinde en çok sevdiğim hatta benim için bir numara olan Mein Herz Brennt'in bütün canlı performanslarını izlemiş ve beğenmiş biri olarak şunu söylemeliyim ki, Berlin'de verilmiş en efsane kayıt olarak R+ performans tarihlerinin arasına girdi bile. Abartmıyorum, her izlediğimde orada bulunamamaktan ve insanların konserde deli gibi eğlenmesini hep kıskanmışımdır. Öyle ihtişamlı bir konser. İzlediğinizde de ne demek istediğimi çok iyi anlayacaksınız. Hazır Mein Herz Brennt demişken, şu durumdan bir yakınmak istiyorum: albüm versiyonunda Richard'ın solosu bulunurken konserlerde maalesef soloyu nedense hiç çalmamış. Mutter Tour zamanında denk gelenler varsa lütfen yazsın ben hiçbir MHB performansında solosuna denk gelemedim. Richard hiç o solo kısmını çalmıyor, üzülüyorum. Yetkililere seslenmek istiyorum buradan.

Puppe: Son albümde herkesin en sevdiği şarkı haline gelen Puppe, performansıyla Rammstein bu sahne şovunda herkesin ağzını açık bıraktırmıştır. Şarkı çıktığından beri ilgi odağım olup sürekli dinlerdim ama şimdi o ilk dinlediğim yoğunluktaki gibi dinleyemiyorum. Puppe performansında Till'in ses olarak kendini nasıl aşabileceğini herkes gibi ben de çok merak ediyordum. Yanıltmadı da bizleri. Sahnede hayvan gibi kükremiş desem yeridir Till için. Bana göre Puppe performansı için bu kadar çabaya ve sahneye ikinci bir Mein Teil kazanı çıkarmaya gerek var mıydı, sanırım yoktu. Açıkçası Puppe performansı beni izlerken yoruyor. Güzel mi, tartışmasız tabii ki! 

Heirate Mich: Herzeleid'ın gözdesi, en sevdiğim şarkı olan Heirate Mich, stadyum turundaki listeye eklenerek beni epey memnun etmişlerdir. 1996 Berlin, Der Arena konserini izleyenler hatırlayacaktır, sahnede büyük bir kazadan döndüler. O zamanının acısını anca bu stadyum konseriyle atmışlardır diye tahmin ediyorum. Tabii o yıllardan sonra şarkı birçok konserlerde yer alarak o açıklar elbette kapatıldı ama şöyle söylemek gerekirse bu şarkı stadyum sahnesine çok feci yakıştı. Rammstein'cığım beni çok memnun ediyor görüyorsunuz ki. 
Dipnot: bu şarkının solosu için Richard'a minnettarım. 

Diamant: İki gitaristimiz ve davulcumuz ara verirken sahnede Flake, Oliver ve Till'i görüyoruz. Diamant, ikinci bir Seemann olduğundan dolayı temposu düşük bir şarkı. Son albümde en az dinlediğim şarkılardan hatta. Müthiş sözlere sahip bir Rammstein şarkısı olduğundan dolayı herkesin kolay kolay dinleyeceği şarkı değil. Nasıl olsa popüler şarkılara kafayı takmış bir kesim var. Till'in naif sesi için bakınız. Oliver ve bas gitarının bütünlük sağladığı Diamant ve kusursuz performansı... 

Deutschland Remix by Richard Kruspe: Deutschland single olarak çıktığında, bunun yanında Richard'ın yapmış olduğu remiks de yer aldı. Şarkı hakkında konuşulacaklar konuşuldu ama şunu söylemeliyim ki Deutschland nasıl muhteşem ise remiksi de bir o kadar şahane. Richard'ın elinde müthiş bir şeye dönüşmüş. Albümdeki şarkılara komple bir remiks yapılsa kesinlikle Kruspe buna el atmalı. DJ kabinin başında sahnenin tepesinde Richard yükselirken, sahneye gelen Flake, Paul, Oliver ve Christoph'u görüyoruz. Till bey o esnada molada takıldığı için 5 adam sahnede coşuyor. Oturmaya mı geldik diyen Rammstein üyeleri için cevap performansta. 

Deutschland: Remiks merasimi bittikten sonra Rammstein özüne dönüyor ve Deutschland efsanesini sahnede yaşatıyor. Bu şarkıda biliyorsunuz back vokallerde Richard var. Albümdeki kayıtta mükemmelleşen sesi, canlı performansa da yansımış. Bazı kayıtlarda playback duyar gibi olunca üzüldüm açıkçası. Neyse ki, bu konserde öyle bir duruma denk gelmedim. Deutschland için diyecek pek bir şey yok. O yüzden canlı performansı izlerken eğlenmenize bakın diyorum. 

Radio: Konser performansı ile müthiş bir hale gelen Radio, açıkçası albüm kayıttan daha çok beğendiğimi söylemeliyim. Till'in danslarını görmeniz için mükemmel fırsat arkadaşlar. Gitaristlerin mikrofonların önünde bulunan ufak klavyeler tam size Kraftwerk havasını sunuyor. 

Mein Teil: Radio biter bitmez -aslında bitmiyor- peşine gitar ve davulla giren Mein Teil kısa introsu, bu konser boyunca beğendiğim bir diğer hadise. Paul ve Richard'ın gitarlarıyla aşk yaşadığı bu kayıtta Flake yine şanslı değil ve kazanda Till tarafından pişiriliyor! Açıkçası bu konserde de Mein Teil çalınmasa da olurmuş. Puppe gibi beni yoran kayıt derken Rammstein tarafından yine çarpıldım çok affedersiniz. Gelişmiş Mein Teil performansını ne yapıp edin bulun bir kaynak mutlaka izleyin. Hatta bildiğiniz/izlediğiniz bütün Mein Teil konser performanslarını unutun! 


Du Hast: 1997'den beri hiç mi şaşmaz hep şaşırırım bu şarkı ve bütün performansları için. Yukarıdaki kayıt bunun tam bir özeti. Rammstein tarihinin en popüler şarkısı olan Du Hast ve şarkının Berlin performansı görülmeye değer olduğu için yukarıya videoyu bıraktım. Her türlü eğlenip coşuyorsunuz bu bir gerçek.

Sonne: Sonne'nin tartışmasız her performansı nefis bilirsiniz ki, bu konserde Berlin cayır cayır yanıyor. Performansın ne kadar çok güçlü olduğunu izlerken çok daha iyi anladım ve orada bulunup o anı görmeyi her şeyden çok istedim. 

Ohne Dich: Ağlayacaklar için bir dakikalık saygı duruşu. Unutmuyorum, ilk bunu izlerken, duygusal boşluğuma o kadar çok denk geldi ki, saldım kendimi. Kolay kolay kolay dinleyebildiğim bir şarkı değil. Performanslara da dayanamıyorum fazla, Mutter gibi diyebilirim. Özünde çok harikulade bir şarkı. Konser bittiğinde Rammstein, Jens Koch'a bir poz vererek konsere minik ara veriyorlar. Geleceğiz asıl sıradaki performansa... 
*Jens Koch üzümlü kekim*

Engel: İnternet üzerinden izlediğiniz veya ortamda bulunduğunuz büyük konserlerde ışık tutma faslını bilirsiniz değil mi? Kamera flaşları ve fenerler açılır ve şarkıya büyük bir keyifle eşlik edilir. Rammstein, B-Stage sahnesine giderek, Duo Jatekok'un piyano eşliğinde Engel çalıp söylemeye başlıyorlar. Bütün üyelerin şarkı söylediği tek konser bu stadyum konseri diyebilirim. Önceki performansta denk gelmeniz çok düşük olduğundan dolayı, Rammstein bu anı izleyicilere yaşattı. Yukarıda da yazmıştım Duo Jatekok için gerek var mıydı diye, yine aynı konuya geleceğim ama bence gerek yoktu. İzlerken de öyle düşünemiyorum çünkü B-Stage sahnesi haddinden fazla güzel olmuş ve Rammstein & Duo Jatekok 8 kişi o alana enfes yakışmış. Nasıl kötü olabilir o an? Bendeniz Buket, bir önceki kayıt Ohne Dich'te saldım demiştim ya sizlere, Engel performansı sırasında sesli ağlamaya başladım. İnanın bunu yaptım. Önceki Engel performanslarının yerini dolduramaz ama bu B-Stage performansı görüp görebileceğiniz en iyi Rammstein performansı. Şarkı sonlara doğru gelirken Rammstein üyeleri, botlarla esas sahneye geçmeye başladıklarında gülmüştüm. Koca adamlar botlarla sahneye gidiyorlar. İzlemesi çok keyifli.

Paul & Richard

Ausländer: Yazlık Rammstein şarkısı başlarında gelen Ausländer, bu performansıyla yerinizde epey zıplayacak ve eğleneceksiniz. Bilgisayar başında bu çok zor olsa gerek ama konserlerde eğlenmek çok bambaşka. Üsteki fotoğraf konserden özet.

Du Riechst So Gut: Rammstein tarihinin en sevilen şarkılardan biri olan Du Riechst So Gut, yıllar geçtikçe güzelliği kaybetmektense yeniden o güzellik bir şekilde canlanıyor. En sevdiğim şarkı ve Berlin konseriyle Rammstein sahnede yine harikalar yaratmaya devam ediyor. 

Pussy: Çok üzülerek söylemek istiyorum ki, bu performansı beğenmedim. Madison Square Garden (2010) ve Paris (2012) konseri kadar çok iyi icra edememişler maalesef. O malum alet bile çok çirkin. Söyleyeceklerim bu kadar. 



Rammstein: Benim için en önemli Rammstein eseri olan saygıdeğer Rammstein parçası, Berlin konseriyle nefis bir performans elde etmiş olacaklar ki, Rammstein yıllar içinde sahne performansını geliştirerek bu konserde bize o anı yaşatıyor. Alevleri şovlar Rammstein için en önemli simge biliyorsunuz ki, Rammstein performansında bundan çok daha fazlası var. Berlin izleyicisinin aklını başından almışlardır.

Ich Will: Konserin kapanış şarkısı Ich Will'e karar veren Rammstein aslında kapanış şarkı seçimi konusunda çok iyiler mi orası tartışılır. Kapanış şarkısı olarak başka bir şarkı beklerdim kendilerinden açıkçası. Tabii Engel olsun isterdim ama başka bir şarkı da olabilirdi elbette. Ich Will bitiminde Christoph, davuluyla harikalar yaratırken Paul, Oliver ve Richard, gitarlarıyla Christoph'a eşlik ederek kapanışı yaparlar. 

Photo: Jens Koch

Ayrıca bu stadyum turu, grubun davulcusu Christoph Schneider'in bir hayali olduğunu eski röportajında dile getirdi: "Kariyerimizde Madison Square Garden konseri gibi önemli olaylar vardı. Canlı şovlarımız için inanılmaz taleple ve yıllardır çok yüksek bir seviyede çalışıyoruz. Bu beni tekrar mutlu ediyor. Rammstein ile gerçekten büyük bir stadyum turu yapmak istiyorum."

Hayali gerçekleşmiştir...

Alman devi Rammstein, Berlin izleyicini Olympiastadion sahnesinde gözlemlediğini anlamış oldum. Rammstein sahnede ataklarını sıkıştırmakla kalmayıp maçı tek kaleye çevirdi diyebilirim. Olympiastadion sahnesi bunun da bir nevi özeti aslında. Eğer bir gün Rammstein konserine gidebilirsem kesinlikle Berlin'de bunu deneyimlemek istiyorum. Berlin izleyicisinin her grubun orada konser vermesinden özel olduğunu izlerken anlamışımdır ama esas Berlin izleyici Rammstein ile bambaşka bir boyut kazandı benim gözümde. Aşağıya da bir video bırakacağım size. Rammstein'ın stadyum sahnesinin nasıl kurulduğuna dair resmi YouTube kanalındaki videolarında bize gösterdiler. Konser demek çok yetersiz bir kelime. Resmen ortada verilen konser değil başlı başına bir emek vardı ve Rammstein'ın bu stadyum sahnesi için ne kadar çok çabaladığını anlamış oldum. Rammstein ve sahne arkasında çalışan onlarca ekibe ne kadar teşekkür etsem az. Biz sahnede Rammstein'ı görürüz ama işin aslı o sahnenin kurulumunu ayarlayan disiplinli ekibi de bu işin bir parçası. Rammstein'dan bu yıl stadyum konseri verilmesi bekleniyorken maalesef COVID-19 sebebiyle bu yılki konserler 2021'e ertelendi. Birçoğu da zaten tükenmiş bulunmakta. Rammstein iyi olsun da, konserler önemli değil, varsın bir sene daha beklesinler. Evde oturarak konser izlemek orada bulunmanın keyfini maalesef vermiyor bunu hepimiz biliyoruz ama en azından izlediğim bu performanslardan anlayabiliyorum ki, bir gün sahnelerini deneyimler isem sahnede olacak her şeyden haberim olur ve eğlenirim. Rammstein ile kalın!

Yorum Gönderme

0 Yorumlar